Bé nhà mình tròn 2 tuổi thì mình bắt đầu nghĩ tới chuyện cho con tự lập từ việc nhỏ nhất: biết mình muốn đi vệ sinh, không phải lúc nào cũng trông vào người lớn. Mình tìm mua cho con một chiếc bô, để con làm quen dần dần chứ không bắt bỏ bỉm một sớm một chiều.
Chọn bô tưởng đơn giản, nhưng chiếc bô con không chịu ngồi thì đẹp mấy cũng nằm góc nhà. Nên ở đây mình kể lại những điều mình xem khi chọn bô vệ sinh cho bé, và quan trọng không kém là lúc nào thì con thật sự sẵn sàng.
Trả lời nhanh: Bô vệ sinh cho bé nên thấp vừa để con ngồi mà hai bàn chân chạm sàn, đế chống trượt, lòng bô vừa người con và tháo ra rửa được. Kiểu dáng, màu sắc thì để con chọn cùng, con thích thì con mới chịu ngồi. Còn chuyện bắt đầu lúc nào, mẹ nhìn dấu hiệu sẵn sàng của con thay vì nhìn số tháng tuổi.
Bài này mình viết từ năm 2016. Tháng 10/2026 mình sửa lại theo khuyến cáo mới về tập đi vệ sinh và bỏ các mẫu bô đã ngừng bán.
Bé mấy tuổi thì tập ngồi bô?
Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), trẻ thường bắt đầu có dấu hiệu kiểm soát được chuyện tè, ị vào khoảng 18–24 tháng, và ở Mỹ nhiều bé bắt đầu tập đi vệ sinh trong khoảng 2–3 tuổi. Nhà mình bắt đầu lúc con 2 tuổi, nằm đúng khoảng đó.
Nhưng tuổi chỉ để tham khảo. AAP liệt kê những dấu hiệu cho thấy con đã sẵn sàng, mẹ xem con mình có được vài dấu hiệu chưa:
- Ban ngày giữ tã khô được ít nhất 2 tiếng, hoặc ngủ trưa dậy tã vẫn khô.
- Có biểu hiện sắp tè, ị như rặn, đứng im, ngồi xổm xuống.
- Làm theo được lời dặn đơn giản.
- Tự đi tới nhà vệ sinh và phụ mẹ cởi quần được.
- Không thích mặc tã ướt, đòi thay.
- Tự đòi ngồi bô, hoặc đòi mặc quần lót “như người lớn”.
Con chưa có mấy dấu hiệu này thì mẹ cứ mua bô về để đó cho con quen mặt, chơi với nó cũng được. Chưa cần ép con ngồi.
Chọn bô vệ sinh cho bé cần xem gì?
Chân con chạm được sàn
Đây là điều mình đặt lên đầu. AAP ghi rõ khi bé ngồi bô thì hai bàn chân phải chạm tới sàn. Chân có chỗ tựa thì con ngồi vững, dễ rặn hơn, cũng đỡ sợ. Bô cao quá, chân con lơ lửng là con dễ bỏ chạy lắm.
Lòng bô vừa người, không quá rộng
Lòng bô phải đủ rộng để con ngồi thoải mái, nhưng rộng quá thì mông con lọt xuống, bé sợ là lần sau không chịu ngồi nữa. Có điều kiện thì mẹ cho con ngồi thử ngay ở cửa hàng.
Đế chắc, không trượt, con tự lên xuống được
Mẹ đẩy thử xem bô có trượt trên sàn gạch không, con ngồi nghiêng qua một bên có bị lật không. Con tự ngồi xuống, tự đứng lên được thì càng tốt, vì mục tiêu cuối cùng là con tự đi vệ sinh mà.
Dễ rửa
Phần chứa tháo ra được, bề mặt trơn, ít khe kẽ. Rửa bô sạch sau mỗi lần con dùng là việc mẹ sẽ làm mỗi ngày, nên chọn cái dễ rửa là đỡ mình nhiều lắm.
Có nên mua bô có nhạc?
Ngày trước mình cũng từng gợi ý loại bô phát nhạc cho con hứng thú. Giờ nghĩ lại thì mình thấy không cần thiết. Nhạc chỉ vui mấy lần đầu, mà có bé còn giật mình vì tiếng kêu, lại thêm pin, thêm chỗ khó rửa. Nếu chọn lại, mình sẽ lấy bô trơn, đơn giản, rồi cho con tự chọn màu.
Mẹo nhỏ của mình: Nếu được, mẹ dẫn con đi cùng và để con tự chọn chiếc bô con thích. Bô “của con”, do con chọn, thì con tự giác ngồi hơn hẳn so với chiếc mẹ mua về đặt sẵn.
Vài mẫu bô mình thấy ổn để tham khảo
Hai mẫu dưới đây mình chọn theo đúng các tiêu chí ở trên và kiểm còn bán ở gian hàng chính hãng. Mình chưa dùng hai mẫu này cho con, thông tin lấy theo mô tả của nơi bán.
Bô gấu Hokori 5458
Hợp với
- Mẹ muốn một chiếc bô đơn giản, giá mềm để con làm quen
- Nhà có hai nơi cần đặt bô, mua thêm một cái không tiếc
Chưa hợp
- Mẹ cần bô có tay vịn, nắp đậy (mẫu này mình chưa thấy ghi trong mô tả)
Giá khoảng 159.000đ, tham khảo tháng 10/2026.
Bô vệ sinh KuKu KU1015
Hợp với
- Bé từ 12 tháng trở lên (theo hãng), cần tay cầm để bám
- Mẹ thích bô có nắp đậy, chân đế chống trượt
Chưa hợp
- Mẹ muốn tiết kiệm, vì giá cao gấp đôi bô cơ bản
Giá khoảng 330.000–340.000đ, tham khảo tháng 10/2026.
Mình không khuyên: bô cao quá khiến chân con không chạm sàn, bô nhựa mỏng ọp ẹp đẩy nhẹ là trượt, và bô có nhiều khe hoa văn khó rửa. Mấy cái này nhìn thì xinh, nhưng dùng mấy hôm là mẹ ngán.
Con không chịu ngồi bô thì làm sao?
Mình nghĩ đây mới là phần khó, chứ không phải chọn bô. AAP nhắc rằng con mới là người quyết định khi nào tè, ị và tè ị ở đâu. Càng giằng co, năn nỉ, dỗ bằng quà hay phạt con, chuyện tập đi vệ sinh càng kéo dài.
Vậy nên mẹ cố giữ không khí nhẹ nhàng. Con ngồi một lát không ra thì thôi, cho con đứng dậy đi chơi, lát thử lại. Con lỡ tè ra quần thì mẹ lau dọn, nói “lần sau mình ngồi bô nha”, đừng la, đừng chê con trước mặt người khác.
Khi con làm được, AAP khuyên khen cụ thể, nói rõ mẹ vui vì điều gì, kiểu “Mẹ vui quá, con tự ngồi bô tè được rồi nè”. Câu khen cụ thể như vậy có ích hơn là thưởng kẹo hay một câu “giỏi quá” chung chung.
Khi con đã quen bô và lớn thêm chút, nhiều nhà chuyển con qua bồn cầu của cả nhà với một chiếc bệ lót nhỏ. Mình có viết riêng chuyện đó ở bài nắp toilet cho bé.
Câu hỏi mẹ hay hỏi
Bé 18 tháng đã nên mua bô chưa?
Mua về để con làm quen thì được, nhiều bé bắt đầu có dấu hiệu kiểm soát trong khoảng 18–24 tháng. Còn tập thật thì mẹ chờ con có vài dấu hiệu sẵn sàng như giữ tã khô 2 tiếng, biết báo.
Nên đặt bô ở đâu trong nhà?
Lúc đầu mẹ đặt ở chỗ con chơi nhiều cho tiện, sau đó dời dần vào nhà vệ sinh để con hiểu đi vệ sinh là vào đó.
Bao lâu thì con bỏ được bỉm?
Mỗi bé một khác, có bé vài tuần, có bé lâu hơn nhiều. Mỗi bé một khác, mẹ đừng so con mình với con nhà khác.
Có nên cho con mặc tã quần trong lúc tập?
AAP lưu ý tã và tã quần dùng một lần có thể khiến con chưa thấy rằng mình đang tự lo chuyện này. Ban ngày ở nhà, nhiều mẹ cho con mặc quần lót vải để con nhận ra cảm giác ướt, còn tã quần để dành cho giấc ngủ và lúc ra ngoài. Cần chọn lại size tã quần thì mẹ xem bảng size bỉm Merries theo cân nặng.
Mình tham khảo từ đâu
- AAP, HealthyChildren.org, “The Right Age to Potty Train”: healthychildren.org
- AAP, HealthyChildren.org, “Potty Training: 12 Tips to Keep the Process Positive”: healthychildren.org
Con nhà các mẹ tập ngồi bô lúc mấy tuổi, có chiêu nào giúp con chịu ngồi không? Kể mình nghe với, mình đọc hết đó.
